رضا معممی مقدم مدیر کل امور فرهنگی سازمان اوقاف و امور خیریه در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به تمدید مسئولیت خود از سوی ریاست محترم سازمان اوقاف، حجتالاسلام خاموشی و معاون محترم فرهنگی و اجتماعی، حجتالاسلام عادل، اظهار داشت: از اعتماد ایشان صمیمانه سپاسگزارم. به اعتقاد من، این حکم بیش از آنکه تمدید یک مسئولیت باشد، ابلاغ یک مأموریت تحولآفرین است و صرفاً ادامه یک مسئولیت اداری نیست، بلکه آغاز مرحلهای تازه در مسیر تحول فرهنگی سازمان است.
وی افزود: سه محور اصلی در این حکم برجسته شده است؛ نخست، تعالی امور فرهنگی در بقاع متبرکه؛ دوم، بهرهگیری از ظرفیت نخبگان و متخصصان خارج از سازمان؛ و سوم، تعامل و همافزایی با سایر معاونتها و دستگاههای فرهنگی. این سه محور، نقشه راه دوره جدید مدیریت فرهنگی سازمان را ترسیم میکند. ما معتقدیم بقاع متبرکه باید از جایگاه صرفاً برگزاری مناسبتها فراتر رفته و به کانونهای اثرگذار فرهنگی و اجتماعی تبدیل شوند. شعار این دوره نیز بر همین اساس انتخاب شده است: «از بقعه به جامعه؛ از زیارت به تربیت؛ از وقف به خدمت».
معممی مقدم درباره نقطه آغاز این تحول فرهنگی گفت: نخستین اقدام، تدوین «نقشه راه تحول فرهنگی بقاع متبرکه» خواهد بود. در این سند راهبردی، مأموریتهای فرهنگی سازمان در افق سهساله با آسیبشناسی فعالیتهای گذشته تا دو ماه آینده ترسیم میشود. محورهای اصلی آن شامل تبدیل بقاع متبرکه به پایگاه تربیت نسل آینده، ترویج فرهنگ وقف و مشارکت اجتماعی، توسعه فعالیتهای قرآنی و سبک زندگی اسلامی-ایرانی، و تقویت جهاد تبیین و روایتگری فرهنگی خواهد بود.
وی خاطرنشان کرد: همچنین برای نخستین بار شاخصهای دقیق ارزیابی عملکرد فرهنگی بقاع و ادارات کل استانها طراحی خواهد شد تا بتوانیم میزان اثربخشی برنامهها را بهصورت واقعی ارزیابی کنیم که در سامانه سلاله قابل مشاهده خواهد بود.
این مقام مسئول در پاسخ به پرسشی درباره نحوه تحقق تعالی امور فرهنگی بقاع متبرکه تصریح کرد: اعتقاد داریم بقاع متبرکه باید به «قرارگاههای فرهنگی محلهمحور» تبدیل شوند؛ یعنی علاوه بر نقش معنوی، در حل مسائل فرهنگی و اجتماعی محله نیز نقشآفرینی کنند. تقویت ارتباط مستمر با خانوادهها، نوجوانان و جوانان، حمایت از گروههای مردمی و جهادی، برگزاری دورههای مهارتآموزی، مشاوره خانواده و فعالیتهای فرهنگی مستمر، از جمله مأموریتهایی است که برای بقاع متبرکه تعریف خواهد شد. هدف ما این است که مردم، بقعه را مأمن معنویت، تربیت و خدمت اجتماعی بدانند.
وی با اشاره به اهمیت بهرهگیری از کارشناسان خبره خارج از سازمان گفت: امروز مسائل فرهنگی نیازمند نگاههای نو و بهرهگیری از تجربههای متنوع است و پیچیدهتر از آن است که صرفاً با ظرفیتهای درونسازمانی قابل حل باشد. به همین دلیل تشکیل «شورای اندیشهورزی فرهنگی سازمان اوقاف» را در دستور کار قرار خواهیم داد. در این شورا از استادان دانشگاه، پژوهشگران حوزه فرهنگ، فعالان رسانهای، نخبگان جوان و صاحبنظران اجتماعی استفاده خواهیم کرد. همچنین در پروژههای تخصصی از مشاوران و خبرگان بیرون از سازمان بهره خواهیم گرفت تا نگاههای نو و تجربههای موفق وارد عرصه فرهنگی اوقاف شود و کیفیت برنامهها ارتقا یابد.
معممی مقدم در بخش دیگری از سخنان خود به برنامههای مربوط به نوجوانان و جوانان پرداخت و بیان داشت: آینده بقاع متبرکه در گرو ارتباط مؤثر با نسل جدید است. توسعه طرح «نشاط معنوی» با رویکرد تربیتی یکی از اولویتهای ماست. برگزاری لیگ بازیهای فکری و مهارتی، تولید نشریات نوجوانانه در بقاع، دورههای مهارتهای زندگی، اردوهای معرفتی و زیارتی و تشکیل شبکه «جوانان خادم فرهنگ وقف» از جمله برنامههایی است که دنبال خواهد شد. هدف ما این است که نوجوانان و جوانان بقاع را خانه فرهنگی خود بدانند.
وی با انتقاد از غلبه گزارشهای آماری بر روایتهای انسانی در اطلاعرسانیهای پیشین، اعلام کرد: به همین دلیل «نهضت روایتگری وقف و بقاع» را راهاندازی خواهیم کرد. باید از زندگی افرادی که از برکات وقف بهرهمند شدهاند، از خدمات اجتماعی بقاع، از نقش واقفان در پیشرفت جامعه و از اثرات واقعی موقوفات برای مردم روایت کنیم. پویش ملی «وقف؛ زندگی مردم» نیز با همین هدف طراحی شده است. ما معتقدیم هر موقوفه یک داستان الهامبخش و هر بقعه یک ظرفیت بزرگ روایتگری دارد و این مهم را از طریق روابط عمومی، پورتال راسخون و اعزام مبلغ پیگیری خواهیم کرد.
این مدیرکل درباره تعامل با سایر دستگاهها نیز توضیح داد: موفقیت فرهنگی بدون همافزایی امکانپذیر نیست. در داخل سازمان، پروژههای مشترک با معاونتها و واحدهای مختلف تعریف خواهیم کرد و جلسات منظم هماندیشی و هماهنگی برگزار میشود. در سطح ملی نیز همکاری گسترده با سازمان تبلیغات اسلامی، شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی، آموزش و پرورش، دانشگاهها، بسیج، گروههای جهادی، هیئات مذهبی و کانونهای فرهنگی هنری مساجد در دستور کار قرار دارد. ما به دنبال ایجاد یک شبکه فرهنگی گسترده برای خدمترسانی مؤثرتر هستیم و معتقدیم شبکهسازی فرهنگی، لازمه موفقیت در مأموریتهای جدید است.
وی در تشریح چشمانداز پایان این دوره دو ساله اظهار امیدواری کرد: امیدواریم در پایان این دوره، بقاع متبرکه به کانونهای امید، معرفت و خدمت اجتماعی تبدیل شوند؛ شبکهای از جوانان و خادمان فرهنگی در سراسر کشور شکل گرفته باشد؛ روایتهای اثرگذار از برکات وقف در رسانهها جریان پیدا کرده باشد؛ همکاریهای بیندستگاهی گسترش یافته باشد و نظام ارزیابی فرهنگی بر پایه کیفیت و اثرگذاری استوار شود. هدف ما این است که سازمان اوقاف در حوزه فرهنگ، از یک برگزارکننده برنامههای مناسبتی به نهادی مرجع، جریانساز و مسئلهمحور در عرصه فرهنگ و اجتماع مبتنی بر زیارت، وقف و خدمت ارتقا یابد.
معممی مقدم در سخن پایانی با تأکید بر اینکه وقف و بقاع متبرکه از بزرگترین سرمایههای فرهنگی و اجتماعی کشور هستند، گفت: اگر بتوانیم این ظرفیت عظیم را با نیازهای واقعی جامعه، بهویژه نسل جوان، پیوند بزنیم، نقش اوقاف در امیدآفرینی، تربیت، تحکیم خانواده، جهاد تبیین و خدمت اجتماعی بیش از گذشته نمایان خواهد شد.
وی در پایان افزود: امیدوارم با همدلی همکاران، همراهی مدیران استانها، مشارکت نخبگان و فعالان فرهنگی و همچنین همکاری امنای بقاع، خادمان فرهنگی و همه دلسوزان فرهنگ دینی، انشاءالله این مسیر را با قوت ادامه دهیم و بتوانیم این مأموریت را به شایستگی به سرانجام برسانیم.
