خبرگزاری مهر- گروه هنر- آزاده فضلی؛ هنرهای تجسمی یکی از عرصههای هنری در کشورمان است که نسبت به دیگر هنرها امکان بروز و واکنش سریع به اتفاقها را دارد اما عموماً نسبت به دیگر هنرها همچون سینما و موسیقی، مهجور واقع میشود. در سلسله گزارشهای «هنرهای تجسمی در هفتهای که گذشت» درصدد هستیم بخشی از روند اتفاقاتی را که در هفته گذشته افتاده، بیان کنیم.
جمعهها روز تعطیل محسوب میشود اما در این روز، نمایشگاههای هنرهای تجسمی آغاز به کار میکنند و هنرمندان تجسمی اعم از نقاشان، مجسمهسازان، عکاسان، تصویرسازان، گرافیستها، خوشنویسان و … تلاشها و فعالیتهای اخیر خود را در قالب یک نمایشگاه هنری به منصه ظهور میگذارند.
«آدینه» روز نانوشته آغازین بر نمایشگاههای هنری است و البته که به دلیل تعطیل بودن اکثر مشاغل، فرصتی مغتنم برای تماشای این آثار هنری توسط اقشار مختلف مردم فراهم میشود.
گرامیداشت روز عکاسی در هفتهای که گذشت
روز جهانی عکاسی که هر ساله ۲۹ مرداد برابر با ۱۹ آگوست جشن گرفته میشود، فرصتی است تا جهان قدرت تصویر در ثبت لحظات، روایت داستانهای انسانی و مستندسازی تاریخ را تکریم کند. عکاسی از یک ابزار ساده برای ثبت خاطرات، به یکی از تاثیرگذارترین زبانهای بصری جهان تبدیل شده است که قادر است بدون نیاز به کلمات، پیامهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی را به گوش تمام دنیا برساند و پل ارتباطی میان فرهنگهای مختلف ایجاد کند.
در دنیای امروز، با پیشرفت تکنولوژی و دیجیتال شدن دوربینها، عکاسی دیگر تنها در انحصار متخصصان نیست و هر فردی میتواند با یک گوشی هوشمند، دنیا را از زاویه دید خود ثبت کند. با این حال، هنر عکاسی فراتر از داشتن ابزارهای پیشرفته است؛ این هنر در نگاه عکاس، درک نور، ترکیببندی و توانایی شکار لحظات ناب نهفته است.
روز عکاسی، یادآور این نکته است که هر عکس، دریچهای به سوی حقیقتی است که میتواند نگاه ما را به جهان تغییر دهد و زیباییهای پنهان یا رنجهای نادیده شده را به نمایش بگذارد.
درگذشت عکاس باسابقهای که ۵ سال با بیماری مبارزه کرد
در هفته گذشته خبر درگذشت مسعود امیرلویی هنرمند عکاس باسابقه و از سردبیران مجله عکس و مدیر مسئول و صاحب امتیاز ماهنامه دوربین عکاسی رسید که البته هفته قبلتر یعنی در روز ۲۲ مرداد در ۶۸ سالگی دارفانی را وداع گفته بود. امیرلویی مدت ۵ سال با بیماری مبارزه کرده بود و سرانجام تسلیم آن شد.
مسعود امیرلویی متولد ۱۳۳۷، عکاس، استاد دانشگاه و از چهرههای تأثیرگذار در آموزش و گسترش عکاسی در ایران بود. او دارای مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد عکاسی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران بود و سالها در زمینه آموزش و توسعه هنر عکاسی فعالیت کرد.
او بیش از ۲۰ سال در عرصه هنر عکاسی فعالیت کرد. امیرلویی برای تشکیل انجمن عکاسان ایران بسیار تلاش کرد. او در جریان فعالیتهای تخصصی خود، در عرصه آموزش و داوری رویدادهای عکاسی حضور داشت و آثار و فعالیتهایش در نمایشگاههای مختلف داخلی و خارجی ارائه شد.
طرح آرامگاه محمود فرشچیان رونمایی شد
طرح معماری بنای آرامگاه محمود فرشچیان هنرمند نگارگر ایرانی، با طراحی شهاب نیکمان، پس از ارائه و بررسی با حضور علی دارابی قائم مقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع و معاون میراث فرهنگی کشور، علیرضا ایزدی مدیرکل ثبت آثار وزارت میراث فرهنگی، مهدی جمالینژاد استاندار اصفهان و برخی اعضای خانواده فرشچیان، در نخستین سالگرد درگذشت فرشچیان رونمایی شد. این بنا در مجاورت آرامگاه صائب تبریزی و در محوطه باغ تاریخی آرامگاه او (باغ تکیه) در اصفهان احداث خواهد شد.
شهاب نیکمان طراح بنای آرامگاه محمود فرشچیان درباره ایده این طرح گفت: ایده اصلی و مبنای طراحی این اثر، خطوط منحنی و سیال نگارگری ایرانی است که از شاخصترین ویژگیهای این هنر، بهویژه در آثار فرشچیان به شمار میرود. در واقع در این طرح خطوط از سطح دوبعدی نقاشی خارج و در فضای سهبعدی تجسم پیدا میکنند. به این ترتیب، تمامی خطوط اصلی بنا در هر سه بُعد دارای انحنا و حرکت هستند. فرآیند طراحی این اثر از شکلگیری و طراحی کانسپت و تدوین ایده کلی آغاز شده و پس از تصویرسازیهای اولیه، وارد مراحل طراحی فرم و ساختار معماری، تعیین ابعاد و تناسبات، تهیه و تدوین نقشههای معماری، طراحی آرایههای معماری، تعیین مصالح، طراحی سازه و تهیه نقشههای مربوط به آن شده است.
به گفته وی، در این طرح، مفاهیمی برگرفته از «پردیس یا بهشت» و «باغ ایرانی» نقش بنیادین دارند و بر اساس آن، بنای آرامگاه دارای هشت درگاه و هشت ستون است. همچنین بنا بر فراز هفت پله قرار گرفته و گنبد آن نیز در هفت لایه، نمادی از هفت آسمان است. همچنین، تلاش شده در این بنا پیوندی میان بیان معاصر معماری و ریشههای معماری تاریخی ایران و اصفهان برقرار شود. در منحنیهای آن، بهویژه در نمای بنا، از فرمهای منحنی معماری دوره ساسانی، بهخصوص طاق کسری و آذرگشسب، تا قوسهای معماری اسلامی الهام گرفته شده و در واقع نوعی بازخوانی منطق فرم، خط، تناسب و آرایه صورت گرفته است که در ترکیب با حرکت سیال و دوارِ خطوط در آثار و شیوه قلم استاد فرشچیان، به فرم نهایی رسیده است.
نیکمان گفت: در طراحی بنای آرامگاه فرشچیان، آرایههای معماری نیز نقش قابلتوجهی دارند. برای سطح بیرونی گنبد، کاشیکاری با نقشهایی برگرفته از طرحها و آرایههای اصیل اصفهان و برای سطح زیرین آسمانه یا گنبد، اجرای نگارگری ایرانی پیشبینی شده است. سنگ مزار نیز بهعنوان جزئی از این مجموعه طراحی شده و طرح آن از کیفیت و فرم خطوط آثار استاد فرشچیان در تلفیق با خوشنویسی شکستهنستعلیق شکل گرفته است و با هنر سنگتراشی اجرا خواهد شد بهگونهای که سنگ مزار نه صرفاً حجمی راکد و بیجان، بلکه بخشی از ترکیب هنری و خطوط پویای معماری مجموعه باشد. به این ترتیب، در طراحی آرایههای بنا از شماری از هنرها و مهارتهای سنتی ایران، از جمله برخی از عنصرهای میراث ناملموس ثبت جهانی ایران بهره گرفته شده است.
گنجینه عکسهای موزه در معرض دید عموم قرار گرفت
در هفتهای که گذشت، جدیدترین رویداد هنری در موزه هنرهای معاصر تهران؛ نمایشگاه «این صورت باقی» با آثاری از گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران که روایتی از ۲۰۰ سال عکاسی بود، افتتاح شد.
نمایشگاه «این صورت باقی» نگاهی به تاریخ عکاسی، از نخستین تجربههای ثبت تصویر تا جایگاه عکاسی بهعنوان رسانهای مستقل در هنر مدرن و معاصر دارد. از مهمترین بخشهای نمایشگاه، رونمایی از ۶ آلبوم نفیس قرن نوزدهم مربوط به دوره قاجار، ژاپن و عثمانی است که پیش از ورود رسمی عکاسی به ایران تهیه شده و نوعی دیپلماسی دیداری را روایت میکنند. بخشهایی چون آستانه ورود به سومین قرن عکاسی، پرتره، مستند اجتماعی، منظرهنگاری، گذر از عینیتگرایی، تداوم لحظه، دوره پساعکاسی و گفتگوی عکاسی با سایر رسانهها از محورهای این نمایشگاه است.
نمایشگاه «این صورت باقی» از ۲۵ مرداد تا پایان شهریور ۱۴۰۵، همهروزه از ساعت ۱۰ تا ۱۸ میزبان علاقهمندان خواهد بود.
آغاز به کار یک گالری در موزه هنرهای معاصر تهران و شرکت در ماه هنر تهران
در هفته گذشته، نمایشگاه «گنجینه نوین» شامل گزیدهای از آثار تجسمی گالری نوین، در سرسرای موزه هنرهای معاصر تهران افتتاح شد.
رئیس موزه هنرهای معاصر تهران در سخنانی گفت: موزه هنرهای معاصر قرار نیست محل نگهداری آثار باشد؛ باید معرف هنر معاصر باشد و این هنر معاصر را در یک شبکه معرفی کند؛ شبکهای که همه نهادهای گردآورنده و نگهدارنده، با اتصال به موزه هنرهای معاصر بتوانند گنجینههای هنری خود را معرفی کنند. موزه هنرهای معاصر قرار نیست صرفاً محل نگهداری آثار باشد، بلکه باید با شبکهسازی میان همه نهادهای گردآورنده، نقش معرف هنر معاصر را ایفا کند.
هفته آموزش هنر و پاسخ مدیرکل دفتر توسعه آموزشهای هنری ارشاد به نقدهای وارده!
در هفتهای که گذشت، محمدحسین اسماعیلی مدیرکل دفتر توسعه آموزشهای هنری معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، با برگزاری یک نشست خبری که در سالن جلسات دفتر موسیقی برگزار شد، جزئیات برنامه های «هفته آموزش هنر» را تشریح کرد.
محمدحسین اسماعیلی مدیرکل دفتر توسعه آموزشهای هنری، از تحولی بنیادین در ساختار آموزشهای هنر خبر داد و در سخنانی به صورت خلاصه گفت: محور اصلی این تغییرات، بازنگری در سرفصلها و منابع قدیمی و تدوین استانداردهای شایستگی برای ۲۰ رشته هنری است که از مهرماه جاری در هنرستانها و آموزشگاههای آزاد اجرا میشود. هدف از این بازطراحی، ایجاد پیوندی معنادار میان آموزش و بازار کار است تا فارغالتحصیلان بتوانند بهسادگی وارد چرخه اشتغال شوند و به رونق اقتصاد هنر کمک کنند.
وی ادامه داد: در راستای این تحول، اقدامات زیرساختی متعددی صورت گرفته است؛ از جمله تألیف کتب آموزشی جدید با همکاری وزارت ارشاد و آموزش و پرورش، دیجیتالی شدن مدیریت آموزشها (از طریق سامانههای نظارتی و اپلیکیشنهای سنجش) و تشکیل «مرکز ملی سنجش صلاحیت حرفهای فرهنگ و هنر» برای اعطای گواهینامههای معتبر. همچنین تعداد هنرستانهای هنرهای زیبا به ۷۵ مرکز افزایش یافته و اولویت با ایجاد این مراکز در مراکز استانها و شهرستانهای دارای ظرفیت (بهویژه میناب، دامغان، سیرجان و گچساران) است تا عدالت آموزشی در سراسر کشور برقرار شود.
اسماعیلی یادآور شد: در بخش رویدادها و حمایتها، «هفته آموزش هنر» از ۳۱ مرداد تا ۶ شهریور ۱۴۰۵ و «المپیاد هنر» با هدف شناسایی استعدادهای جوان و جریانسازی در حوزه آموزش طراحی شدهاند. همچنین با بازطراحی سطوح آموزشی در رشتههایی نظیر پویانمایی و موسیقی، دسترسی به آموزشهای تخصصی تسهیل شده و طرح «آموزش هنر برای همه» تاکنون ۱۰۰ هزار نفر را در مناطق محروم پوشش داده است. در نهایت، امضای تفاهمنامههای همکاری با نهادهایی چون دانشگاه علمی-کاربردی و وزارت آموزش و پرورش، گامی در جهت یکپارچهسازی و ارتقای کیفیت آموزشهای فرهنگی و هنری کشور است.
اگر بخواهیم خلاصهای از نشست اسماعیلی را بررسی کنیم، هر تغییری که وی از آن خبر داده، در واقع پاسخی به یک نقد یا مشکل قدیمی است. طی سالهای متمادی نقدهایی به سیستم آموزش هنر در کشور وارد شده که در نشست خبری اسماعیلی تنها به تعدادی از آنها پاسخ داده شد که عبارتند از؛ آموزشهای هنری سالها با واقعیتهای روز دنیا و نیازهای مدرن فاصله داشت و متکی بر متون منسوخ بود. گسست میان آموزش و بازار کار از دیگر نقدها بود و نشان میدهد که یکی از بزرگترین نقدهای جدی، فارغتحصیل کردن افرادی است که مهارتهایشان با نیازهای بازار کار همخوانی ندارد و در نتیجه، مدرک تحصیلی آنها منجر به اشتغال نمیشود.
نیاز به تشکیل «مرکز ملی سنجش صلاحیت حرفهای»؛ این مورد نشان میدهد که پیش از این، معیاری واحد و معتبر برای سنجش مهارت واقعی هنرمندان (بهویژه در آموزشگاههای آزاد) وجود نداشته و صدور گواهینامهها فاقد یک استاندارد ملی بوده است.
عدالت آموزشی در بیشتر نقاط کشور رعایت نمیشود و تمرکز آموزش هنر در کلانشهرها اتفاق افتاده است. برنامه افتتاح هنرستان در شهرستانهایی مثل میناب، دامغان و لارستان و اجرای طرح «آموزش هنر برای همه» در مناطق محروم، نشان میدهد که آموزش هنر در کشور دچار نابرابری جغرافیایی بوده و هنرجویان شهرستانها دسترسی محدودی به آموزشهای باکیفیت داشتهاند.
اشاره به نیاز به «تفاهمنامهها میان وزارت ارشاد و آموزش و پرورش» و «اصلاح آئیننامههای تأسیس»، گویای این مطلب است که تداخل اداری و نبود هماهنگی میان دستگاههای مختلف، مانعی بزرگ برای رشد آموزشهای هنری و تسهیل در تأسیس مراکز آموزشی بوده است.
دیگر نقد به آموزش هنر، کمبود دسترسی به سطوح تخصصی در هنرستانها است. این مورد، نشان میدهد که ساختار اداری و مجوزها، مانع از ارتقای سطح کیفی آموزش در مراکز دولتی شده بود.
عکسهای برتر از مراسم تشییع رهبر شهید جایزه گرفتند
پویش بینالمللی عکس و فیلم «طلوع ماه» به همت انجمن سینمای جوانان ایران و با همکاری سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، با هدف ثبت و ماندگار کردن جلوههای مردمی، تاریخی و بینالمللی آئینهای وداع و تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی و روایت تصویری این رویداد برگزار شد.
این پویش با تأکید بر ظرفیتهای تلفن همراه در تولید آثار فرهنگی و هنری، در ۲ بخش اصلی فیلم و عکس برگزار شد و هنرمندان و علاقهمندان حرفهای و غیرحرفهای سراسر کشور امکان حضور در آن را داشتند. آثار بخش عکس شامل ۳۶۴ تکعکس و ۲۹۶ اثر در قالب ۵۳ مجموعهعکس بود که توسط حافظ احمدی، سیفالله صمدیان و عباس کوثری داوری شدند.
در مراسم پایانی این رویداد، ۳ عکاس برگزیده در بخش تک عکس از تهران، قم و مشهد جایزه گرفتند و در بخش مجموعه عکس، تنها ۲ عکاس از کیش و لاهیجان توانستند لوح تقدیر از آن خود کنند.
افتتاح نمایشگاههای هنری در آدینه
از امروز جمعه ۳۰ مرداد، گالریها تحت تأثیر رویداد «ماه هنر تهران»، نمایشگاههای هنری خود را افتتاح میکنند که برخی از این گالریها عبارتند از آتبین، آرت سنتر، آرتیبیشن، اِو، ایرانشهر، باشگاه، جاوید، دنا، ریشه ۲۹، سهراب، سیحون، شیث، طراحان آزاد، علیها، قاف، کارشیو، کیمن، میرانا، ویستا و هما.
بر این اساس، نمایشگاه «پس از آخرین زخم» در گالری کیمن، نمایشگاه «صلب» در گالری آرتیبیشن، نمایشگاه «پنجاه هفتاد؛ گفتگو روی کاغذ» در گالری دنا، نمایشگاه گروهی «کوچهها» در باگالری، نمایشگاه گروهی نقاشی و حجم «در امتداد زمان» در گالری سیحون، نمایشگاه گروهی «هَر اَثَر، یِک رِوایَت» در گالری ملکالشعرای بهار، نمایشگاه «ازماندگی» در گالری شیرین، نمایشگاهی از آثار محمدعلی ترقیجاه در آرت سنتر، نمایشگاه «خانه را گم کردهایم» در گالری والی و نمایشگاه «دور از دید» در گالریهای خانه هنرمندان ایران، تعدادی از نمایشگاههایی هستند که عصر آخرین جمعه مرداد افتتاح میشوند.
