شوک ممنوعیت مدل‌های آنتروپیک؛ بازار بزرگ هوش مصنوعی هند از آمریکا مستقل می‌شود؟

اقدام ناگهانی آنتروپیک در مسدودکردن دسترسی به جدیدترین مدل‌های هوش مصنوعی خود در پی دستور دولت آمریکا، موجی از نگرانی را در صنعت فناوری جهان به راه انداخت. در هند، این تصمیم بحث‌های طولانی و قدیمی را دوباره شعله‌ور کرد؛ کارشناسان در کشوری که یکی از بزرگ‌ترین بازارهای هوش مصنوعی جهان را در اختیار دارد، اکنون می‌پرسند آیا همچنان می‌توان به فناوری‌های ساخته و کنترل‌شده در خارج از مرزهای کشور تکیه کرد. محدودیت مدل‌های جدید Fable 5 و Mythos 5 برای اتباع خارجی، مدت کوتاهی پس از اعلام همکاری آنتروپیک با غول فناوری هند یعنی TCS اعمال شد و نشان داد که جاه‌طلبی‌های هند تا چه حد به فناوری‌های تحت کنترل واشنگتن گره خورده است.

به گزارش تک‌کرانچ، «آکریت وایش» (Aakrit Vaish)، بنیان‌گذار پلتفرم Activate، می‌گوید صبح روز شنبه با خواندن این خبر دچار شوک و سردرگمی شد. او معتقد است که این اتفاق نگاه تمام کارآفرینان را به کانسپت هوش مصنوعی مستقل در هند تغییر می‌دهد و استارتاپ‌ها را با سرعت بیشتری به سمت استفاده از مدل‌های متن‌باز سوق خواهد داد.

«ویجی رایاپاتی» (Vijay Rayapati)، مدیرعامل استارتاپ Atomicwork، نیز می‌گوید اگر تیم هوش مصنوعی شما متشکل از شهروندان آمریکایی نباشد، در یک نقطه ضعف رقابتی بزرگ قرار می‌گیرید. او هشدار می‌دهد که دسترسی نابرابر به مدل‌های پیشرفته می‌تواند برتری قابل‌توجهی به برخی شرکت‌های غربی بدهد؛ موضوعی که برای شرکت او با داشتن تنها ۲۵ کارمند در آمریکا و استقرار بخش اصلی تیم مهندسی در بنگلور هند، یک مسئله اساسی محسوب می‌شود.

تأثیر مسدودکردن مدل‌های آنتروپیک بر بازار هوش مصنوعی هند

بسیاری از رهبران فناوری هند در واکنش به این بحران، خواستار استفاده از مدل‌های جایگزین و تزریق بودجه‌های کلان دولتی برای ساخت مدل‌های بومی شده‌اند.

«سریدار ومبو» (Sridhar Vembu)، بنیان‌گذار شرکت Zoho، اعلام کرد که فناوری اکنون سلاح نهایی است و سازمان‌های هندی باید هرچه سریع‌تر مدل‌های کوچک‌تر و متن‌باز هندی و چینی را جایگزین نمونه‌های آمریکایی کنند.

در همین راستا، «موهانداس پای» (Mohandas Pai)، مدیر سابق شرکت Infosys، پیشنهاد داد که دولت یک صندوق سالانه پنج میلیارد دلاری برای هوش مصنوعی ایجاد کند و یک برنامه تضمین اعتبار ۲۱ میلیارد دلاری را برای حمایت از زیرساخت‌های ابری و توسعه نیمه‌رساناها در نظر بگیرد. این پیشنهاد جاه‌طلبانه بسیار فراتر از بودجه‌های فعلی هند است.

هند با وجود داشتن بازار بزرگ و نیروی کار متخصص، هنوز بازیگر کوچکی در توسعه مدل‌های پایه هوش مصنوعی محسوب می‌شود و در تأمین استعدادهای سطح بالا و قدرت پردازشی با چالش روبه‌رو است. «همانت موهاپاترا» (Hemant Mohapatra)، یکی از شرکای شرکت سرمایه‌گذاری Lightspeed، معتقد است که مشکل اصلی هند فقط کمبود سرمایه نیست، بلکه دسترسی به منابع پردازشی و ضعف در اجرای پروژه‌ها از موانع اصلی ساخت شرکت‌های رقابت‌پذیر در سطح جهانی هستند.

با‌این‌حال، تلاش‌هایی نیز در جریان است. استارتاپ Sarvam اوایل سال جاری میلادی مدل‌های متن‌باز خود را منتشر کرد؛ اما استارتاپ مشهور دیگری به نام Krutrim اخیراً مسیر خود را از توسعه مدل‌های پایه به سمت خدمات ابری تغییر داد. درحال‌حاضر بیشتر تمرکز اکوسیستم هند روی ساخت برنامه‌های کاربردی سوار بر مدل‌های موجود است؛ مانند استارتاپ Avataar AI که به‌تازگی یک مدل تولید ویدیو ارزان‌قیمت را روانه بازار کرد تا با غول‌هایی مانند گوگل و لاما رقابت کند.

درکل تصمیم اخیر آنتروپیک و دولت آمریکا نشان می‌دهد که هیچ مدل هوش مصنوعی خارجی از نظر ژئوپلیتیک خنثی نیست و دسترسی به این فناوری‌های مهم با سیاست‌های خارجی کشور میزبان عجین شده است. «پراسانتو روی» (Prasanto Roy)، کارشناس سیاست‌گذاری فناوری در دهلی نو، باور دارد که تصمیم نسنجیده واشنگتن، واکنش‌های ناسیونالیستی شدیدی را در هند برمی‌انگیزد.