به گزارش خبرنگار مهر ، حجتالاسلام علوی تهرانی استاد حوزه علمیه در جلسه درس اخلاق با تلاوت آیات قرآن کریم و صلوات بر محمد و آل محمد، بحث خود را با تحلیل عمیق آیات سوره مبارکه اسراء آغاز کرد و با اشاره به آیه ششم سوره اسراء، انظر کیف ضربوا لک الامثال فظلو فلا یستطیعون سبیلا، تبیین کرد که چگونه گمراهان به سبب نسبت دادن عناوین باطلی نظیر ساحر، شاعر، کذاب و غیره به پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله، دچار تیرگی شده و از دستیابی به مسیر حق بازماندهاند.
وی افزود: اینها تمثیلهای دروغین بودند که باعث شدند آنها گمراه شوند و نتوانند راه حق را بیابند؛ در واقع راه حق مخفی نبود، بلکه این تمثیلها مانع رسیدن شدند.
استاد حوزه در ادامه با استناد به تفسیر علی بن ابراهیم قمی از امام باقر علیهالسلام، نقش محوری ولایت را در این مسیر را تبیین کرد و گفت: طبق روایت، راهی که هر کس به آن تمسک جوید گمراه نمیشود، ولایت امیرالمؤمنین علی علیهالسلام است. بنابراین، در بحث دعا، ولایت رکن اصلی و مسیر رسیدن به حقیقت است.
حجتالاسلام علوی تهرانی در ادامه به بررسی مسئله استجابت دعا پرداخت و بیان داشت: دعا قطعاً مستجاب میشود، اما ممکن است اجابت با تأخیر همراه باشد که این جزء باورهای قطعی است. با این حال، وی تأکید کرد که در برخی موارد اصلاً دعا مستجاب نمیشود؛ لذا باید در دعا پافشاری و الحاح کرد و آن را ترک نکرد، زیرا عدم استجابت لزوماً به معنای ترک دعا نیست.
وی موانع استجابت را از دو ناحیه بررسی کرد و با استناد به کلام امیرالمؤمنین علیهالسلام مبنی بر اینکه المعصیة تمنع الاجابة ادامه داد: گناه و معصیت مانع استجابت است و لذا آداب دعا و استغفار پیش از درخواست، ضرورت دارد. برخی ریشهها مانند حب دنیا که رأس کل خطیئة است، تنها با استغفار حل نمیشود، بلکه نیازمند سلوک و تهذیب نفس است.
وی با اشاره به سوره مبارکه منافقون، آیه سواء علیهم استغفرت لهم ام لم تستغفر لهم لن یغفر الله لهم را مطرح کرد و بیان داشت: در مورد کافران و منافقان، بستر وجود ندارد و طلب مغفرت برای آنان مستجاب نمیشود؛ در این موارد میتوان دعا کرد که خداوند آنان را هدایت کند.
علوی تهرانی با اشاره به آیات ۴۹ و ۵۰ سوره مبارکه مؤمنون، بیان داشت: حتی در قیامت نیز وقتی اهل جهنم از کارگزاران عذاب میخواهند که از پروردگارشان بخواهند یک روز عذاب را سبک کند، پاسخ الهی این است که و ما دعاء الکافرین الا فی ضلال؛ یعنی دعای کافران همواره در ضلالت است.
در بخش دیگر، حجتالاسلام علوی تهرانی با اشاره به اینکه دعا تنها مخصوص دنیا نیست و در برزخ نیز جریان دارد، به آیه ۹۸ سوره مبارکه مؤمنون اشاره کردو گفت: یعنی حتی زمانی که فرد در آستانه مرگ است و میگوید رب ارجعون لعلی اعمل صالحا فیما ترک، این دعا نیز به دلیل اتمام حجت، به استجابت نمیرسد.
وی در جمعبندی نهایی تأکید کرد که حقیقت دعا بر سه رکن استوار است: درخواست صحیح، بستر ولایتی و پاکیِ نفس؛ و هرگونه خلل در این ارکان، مسیر رسیدنِ دعا به درگاه پروردگار را مسدود میسازد.
